Hoppa, Sywert van Lienden en partners moeten 20 miljoen terugbetalen aan stichting

Vandaag heeft de rechtbank van Amsterdam besloten dat Sywert van Lienden en zijn zakenpartners Bernd Damme en Camille van Gestel 20,3 miljoen euro moeten terugbetalen aan de Stichting Hulptroepen Alliantie.

Dat bedrag is de winst die Van Lienden en zijn partners hebben gemaakt na een deal met de overheid om mondkapjes te leveren. De Staat had in deze zaak ook geld geeist, maar de rechter heeft besloten dat het geld niet de Staat, maar de stichting toekomt. De stichting heeft aangegeven het geld te willen besteden aan goede doelen, zoals de Stichting Long Covid.

Van Lienden en partners hebben als bestuurders niet in het belang van de stichting gehandeld, volgens de rechter. Ze hebben hun persoonlijk belang om geld te verdienen aan de mondkapjesovereenkomsten zwaarder laten wegen dan het belang van Stichting Hulptroepen Alliantie en ten koste van deze vrijwilligersorgansiatie een miljoenenwinst opgestreken.

De Staat heeft volgens de rechter niet bewezen dat ze bedrogen is. Daarom heeft de overheid geen recht op het geld. "Uit alle informatie in het dossier valt niet op te maken dat de Staat het belangrijk vond of en, zo ja, hoeveel winst een leverancier zou kunnen maken en ook niet waar die winst vervolgens terecht zou komen."

Geld nog niet naar de stichting

De uitspraak van de rechter betekent niet dat de 20,3 miljoen nu meteen vrijkomt voor de stichting, want er loopt ook nog bij de strafrechter een andere rechtszaak tegen Van Lienden en zijn partners. In die zaak heeft het Openbaar Ministerie ook beslag laten leggen op de miljoenen en dat beslag blijft nog bestaan.

Wat is de monkapjesdeal?

Tijdens de coronapandemie presenteerde Sywert van Lienden samen met twee zakenpartners een nobel plan: via hun Stichting Hulptroepen Alliantie wilden ze zonder winstbejag mondkapjes regelen voor de zorg. Dat klonk als een heldendaad, maar er bleek meer achter te zitten.

Terwijl ze de overheid overtuigden van hun non-profitmissie, hadden ze in het geheim ook een commerciële bv, Relief Goods Alliance, opgericht. En via die bv sleepten ze een dikke deal binnen: een contract van zo’n 100 miljoen euro, met een persoonlijke winst van ruim 20 miljoen euro. Niet echt wat je noemt ‘om niet’.

Toen dit uitlekte door journalistiek onderzoek, ontstond er flinke ophef. De overheid voelde zich belazerd en er volgde een juridische strijd. In februari 2025 gaf de rechter de stichting gelijk: Van Lienden en co moesten de miljoenenwinst terugbetalen. De rechtbank vond dat hun winsten haaks stonden op het non-profitverhaal dat ze hadden verkocht.

De zaak is inmiddels een schoolvoorbeeld van hoe sommigen een crisis weten te benutten voor eigen gewin. Het zorgde voor veel discussie over hoe de overheid met dit soort deals omgaat – en hoe makkelijk bedrijven ervan kunnen profiteren.