Crack is terug op straat: waarom grote steden opnieuw worstelen met de 'witte drug'

Jarenlang leek crack in Nederland vooral een probleem uit het verleden. Het beeld van gebruikers die openlijk in parken, portieken en op straat rookten, hoorde voor veel mensen bij de jaren tachtig en negentig. Maar dat beeld lijkt langzaam terug te keren. Hulpverleners, gemeenten en de politie zien de afgelopen jaren een duidelijke toename van crackgebruik én de overlast die daarmee gepaard gaat.

Wat is crack eigenlijk?

Crack, ook wel basecoke genoemd, is een rookbare vorm van cocaïne. Het effect treedt vrijwel direct op, maar duurt vaak slechts enkele minuten. Juist doordat de roes zo kort is, ontstaat bij veel gebruikers snel de drang om opnieuw te gebruiken. Dat maakt crack volgens deskundigen één van de meest verslavende vormen van cocaïne.

Van verborgen probleem naar zichtbaar straatbeeld

Vooral in steden als Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht zien hulpverleners steeds vaker mensen die openlijk crack gebruiken. Gemeenten melden meer overlast, variërend van agressief gedrag en bedelen tot vervuiling en gevoelens van onveiligheid in buurten. Ook de politie registreert een flinke stijging van incidenten waarbij crack een rol speelt. In 2025 werden bijna 4.000 crackgerelateerde incidenten geregistreerd, ruim twee keer zoveel als enkele jaren eerder.

Waarom neemt het gebruik toe?

Een eenduidige verklaring is er niet. Experts wijzen op een combinatie van factoren. Crack is relatief goedkoop, snel verkrijgbaar en wordt volgens onderzoeken actief gepromoot door dealers. Daarbij worden soms zelfs gratis eerste doses uitgedeeld om nieuwe gebruikers verslaafd te maken. Tegelijkertijd kampen veel gebruikers met dakloosheid, psychische problemen of schulden, waardoor ze moeilijk uit de vicieuze cirkel komen.

Er is geen simpele oplossing

Gemeenten zoeken naar manieren om de overlast terug te dringen, maar verschillen sterk in hun aanpak. De ene stad zet vooral in op zorg en hulpverlening, terwijl andere gemeenten juist strenger handhaven. Deskundigen benadrukken dat alleen optreden tegen overlast het probleem niet oplost. Zonder passende verslavingszorg en begeleiding blijven veel gebruikers terugvallen in hetzelfde patroon.

Dat maakt de huidige situatie ingewikkeld. Voor omwonenden groeit de overlast, terwijl gebruikers vaak juist steeds verder afglijden. De vraag is dan ook niet alleen hoe de overlast kan worden aangepakt, maar vooral hoe wordt voorkomen dat steeds meer mensen in een van de meest verslavende drugs terechtkomen.

Bekijk hieronder de video waarin uitgebreid wordt uitgelegd hoe crack opnieuw terrein wint in Nederland en waarom het probleem zo lastig is op te lossen.