BOOS duikt in Nederlands bombardement in Hawija: slachtoffers nog steeds zonder compensatie

Het YouTube-programma BOOS van Tim Hofman heeft een nieuw en stevig item gedropt over een gevoelig hoofdstuk uit de recente Nederlandse militaire geschiedenis: het bombardement op Hawija in 2015.

In de nacht van 2 op 3 juni van dat jaar gooide een Nederlandse F-16 Fighting Falcon bommen op een bommenfabriek van IS. Op papier een legitiem militair doelwit. In de praktijk liep het compleet uit de hand. Door een kettingreactie van explosies werd een complete woonwijk weggevaagd. Daarbij kwamen volgens verschillende schattingen minstens tientallen tot zelfs meer dan tachtig burgers om het leven. Honderden anderen raakten gewond of verloren hun huis, familie of hele bestaan.

“We weten niet wie de slachtoffers zijn”

Jarenlang hield het Nederlandse ministerie van Defensie vol dat individuele compensatie niet mogelijk is. De reden: er zou onvoldoende informatie zijn om vast te stellen wie precies schade heeft geleden. Ook zou er geen betrouwbare lokale instantie zijn die dit kon bevestigen.

Maar precies daar zet het onderzoek van BOOS, samen met Investico en De Groene Amsterdammer, grote vraagtekens bij.

Volgens hun bevindingen is die informatie er namelijk wél.

Dossiers vol slachtoffers liggen gewoon klaar

In Irak blijkt er in de provinciehoofdstad Kirkuk een officieel compensatiekantoor te bestaan, waar dossiers liggen van slachtoffers van geweld, inclusief die van Hawija. Daarnaast hebben lokale organisaties en samenwerkingsprojecten met onder meer de Universiteit Utrecht en vredesorganisatie PAX uitgebreide databases opgebouwd met gegevens van getroffen burgers.

Sterker nog: volgens betrokkenen zijn deze gegevens meerdere keren aangeboden aan de Nederlandse overheid. Maar daar zou nooit actief om zijn gevraagd.

Wel excuses, geen geld

Voormalig minister van Defensie Ruben Brekelmans reisde eerder nog af naar Irak om excuses aan te bieden voor het bombardement. Ook werd er miljoenen vrijgemaakt voor de wederopbouw van de regio.

Maar individuele slachtoffers of nabestaanden? Die krijgen tot op de dag van vandaag niets.

En dat terwijl Nederland in andere gevallen wél compensatie heeft uitgekeerd na militaire incidenten, zonder direct schuld te erkennen.

Yeşilgöz onder vuur

In het BOOS-item wordt ook minister Dilan Yeşilgöz geconfronteerd met de kwestie. Waarom krijgen slachtoffers van Hawija geen persoonlijke compensatie, terwijl dat in vergelijkbare situaties wel gebeurde?

Een duidelijk antwoord blijft uit. De minister stelt dat de staat zelf bepaalt hoe en wanneer slachtoffers gecompenseerd worden, maar gaat niet concreet in op de verschillen.

Tien jaar later nog steeds geen afsluiting

Wat het BOOS-onderzoek vooral pijnlijk duidelijk maakt: voor de mensen in Hawija is dit verhaal allang geen politiek dossier meer, maar dagelijkse realiteit. Tien jaar na de klap liggen levens nog steeds in puin, terwijl de discussie in Nederland vooral blijft hangen in juridische grenzen en verantwoordelijkheid.

En precies dat wringt. Want als de informatie er wél is, waarom wordt er dan niets mee gedaan?

👉 Het volledige BOOS-item check je hieronder.