Bij een grote hack denk je al snel aan iemand met een capuchon in een donkere kelder, zes beeldschermen en groene code die op standje Formule 1 voorbijschiet. In werkelijkheid begon een van de grootste datadiefstallen uit de Nederlandse geschiedenis met iets een stuk eenvoudigers: een vriendelijk telefoontje.
In februari kwamen de gegevens van ruim zes miljoen Odido-klanten in handen van criminelen. Een Nederlandssprekende man belde de klantenservice van het telecombedrijf en deed zich voor als medewerker van de ICT-afdeling. Zijn stem werd opgenomen en is maandagavond door de politie openbaar gemaakt in Opsporing Verzocht.
‘Probleem is zo opgelost’
De beller klinkt niet dreigend of zenuwachtig. Integendeel: hij praat vriendelijk, gebruikt interne termen en stelt de echte Odido-medewerker gerust. Zo zegt hij onder meer dat het probleem binnen vijftien seconden is opgelost en roept hij tussendoor zogenaamd even een collega erbij.
Precies zoals een behulpzame ICT’er dat zou kunnen doen.
De man wist duidelijk waar hij het over moest hebben. Door het gebruik van specifieke Engelse ICT-termen dacht de medewerker daadwerkelijk een collega aan de lijn te hebben. Vervolgens stuurde de nep-ICT’er het slachtoffer naar een nagemaakte inlogpagina van Odido.
Daar werden een gebruikersnaam, wachtwoord én verificatiecode ingevoerd. En toen stond de digitale achterdeur dus wagenwijd open.
Herken de stem
Miljoenen klantgegevens op het darkweb
Via de buitgemaakte inloggegevens kreeg een criminele hacker- en afpersingsgroep toegang tot de interne systemen van Odido. Uiteindelijk werden gegevens van ongeveer 6,2 miljoen klanten gestolen.
De criminelen eisten vervolgens losgeld van het telecombedrijf. Odido weigerde te betalen, waarna de gestolen gegevens op het darkweb werden gepubliceerd. Slachtoffers van het lek kregen daarna onder meer te maken met gerichte phishingberichten die door de gestolen persoonlijke informatie behoorlijk geloofwaardig konden overkomen.
De politie maakte in juli al bekend dat ze de opname van het telefoongesprek in handen had. De verdachte kreeg de kans zichzelf te melden, met daarbij de vrij duidelijke waarschuwing dat anders zijn stem openbaar zou worden gemaakt.
Hij meldde zich niet. Dus mocht maandagavond heel Nederland even meeluisteren.
Echte stem, geen kunstmatige intelligentie
Een stemdeskundige heeft de opname onderzocht. Volgens de politie gaat het om de echte stem van de verdachte en niet om een met kunstmatige intelligentie gegenereerde opname.
De man spreekt Nederlands, gebruikt opvallende klanken en heeft “hoor” als stopwoordje. Ook zijn kennis van ICT en zijn overtuigende manier van praten vallen op. Mogelijk heeft hij zelf bij een callcenter of ICT-afdeling gewerkt, of weet hij op een andere manier precies hoe het er op zo’n werkplek aan toegaat.
De politie hoopt dat familie, vrienden, oud-collega’s of andere bekenden de stem herkennen. Mensen met informatie kunnen terecht op politie.nl/odido.
En voor iedereen die bij een bedrijf werkt nog even de gratis les van vandaag: als een onbekende “collega” belt met een dringend probleem en je via een toegestuurde link wil laten inloggen, eerst controleren en pas daarna klikken. Ook als hij heel vriendelijk klinkt, alle juiste ICT-termen gebruikt en iedere zin eindigt met “hoor”.
Populair nieuws
Net binnen
Plaats reactie
0 reacties