Crimineel netwerk zit achter de vele 'Sexy' gifjes reacties op Instagram

Als je weleens op Instagram een kijkje neemt in de reacties, dan is de kans groot dat je gifjes tegenkomt van vrouwen in bikini. Dat oogt misschien leuk, maar helemaal onschuldig is het niet. Juist helemaal niet. Experts zeggen dat achter deze berichten een netwerk schuil gaat van een cybercrimebende. Het vermoedelijke doel van deze criminelen is het oplichten van gebruikers en nieuwsmedia ondermijnen.

Jongerenplatform NOS Stories merkte dat er de laatste tijd steeds vaker gifjes verschijnen tussen de reacties onder hun video's op Instagram. Sowieso opvallend, want ze hebben de mogelijkheid om me gifjes te reageren uitgeschakeld. Ook bij andere nieuwskanalen op Instagram zien ze vergelijkbare reacties terug.

Navraag bij Meta leverde niets op, dus hebben ze verschillende cybersecurity-experts ingeschakeld om dit fenomeen verder te onderzoeken. Ook Joost Gijzel van DataExpert, dat bedrijven en organisatie helpt bij databeveiliging en anti-cybercrime, heeft de gifjes onder de loep genomen. Alle accounts verwijzen naar hetzelfde domein, namelijk aqulas.me. En al deze websites staan op een server in de Russische stad Sint-Petersburg.

Gijzel deed verder onderzoek en kan aantonen dat tienduizenden sites verbonden zijn met deze server. Volgens hem ook allemaal te herleiden naar één criminele organisatie: VexTrio. Het doel is om mensen af te persen. Gegevens te downloaden, phishing.

Het is onbekend wie er achter VexTrio zitten, maar volgens Gijzel is vaker de link gelegd tussen de Russische overheid en VexTrio. Maar Gijzel kan niet zeggen of dat in dit geval ook zo is.

Verleiden op doorklikken naar pornosites

Veel van die reacties werden geplaatst door accounts waarvan de naam een variatie is op 'sweet bunny'. Deze accounts proberen jou te verleiden om uiteindelijk door te klikken naar de achterliggende websites.

In veel gevallen gaat dit om seks- of pornosites, zag Robert van der Noordaa van Trollrensics, dat desinformatie- en trollennetwerken op sociale media onderzoekt. Vaak krijg je een keuzemenu te zien waarmee je pornografische foto's of video's kan downloaden. Vervolgens wordt gevraagd om informatie achter te laten en geld te betalen voor deze content. Van der Noordaa ziet accounts die een vergelijkbare werkwijze hanteren al langer op platform X rondgaan.

Het ondermijnen van geloofwaardigheid

Volgens Gijzel gaat het de cybercriminelen niet alleen om phishing, maar ook om de geloofwaardigheid van nieuwsmedia te ondermijnen. Door die gifjes neem je als bezoeker de reacties van die nieuwsplatformen minder serieus en de nieuwsmedia daardoor zelf ook.

Door de gifjes worden deze pagina's vervuild, zegt Gijzel. Het wordt dan minder interessant voor bezoekers, is het idee. De echte reacties verdwijnen tussen de gifjes en daardoor ben je minder snel geneigd deze nieuwsaccounts te volgen. Ze willen dus mensen ontmoedigen om geen reactie meer achter te laten, waardoor zo'n nieuwsmedium minder 'engagement' (betrokkenheid) heeft en het algoritme van Instagram denkt dat het kanaal minder relevant is. En dus door het algoritme minder bereik krijgt. Niet alleen ankers over de bodem slepen, maar ook vrouwen in bikini plaatsen als reactie is onderdeel van WO III. Thumbnail via Pixabay.