Stuxnet - of hoe cyberterrorisme naam maakt

Virussen zijn ongeveer even oud als het bestaan van PC's, zeg zo'n 30 tot 40 jaar. En in het begin waren het onschuldige programma's eigenlijk, gemaakt door pubers om elkaar af te troeven op BBS-fora of inbelinternet. Bij het kopiëren van floppy's waren deze gemaakt om bijvoorbeeld een foto van een blote dame te laten zien in 8-bit. Of brokkelden de letters op je computer af in een soort Matrix-achtige screensaver. Tegenwoordig zijn virussen gemaakt voor het kapen van web-pagina's, het ontfutselen van details van PayPal-accounts of het plunderen van een BitCoin rekening. Alhoewel slim en vernuftig gedaan zijn deze kwaadaardige regels code gericht op personen of bedrijven, en wel op een bankrekening of geheime informatie. Maar in 2009 was daar voor het eerst Stuxnet. Een jaar voordat Iran begon met het in hoog tempo vervangen van de centrifuges in Natanz, benodigd voor het verrijken van uranium, dook er een virus op wat voor het eerst een compleet ander doel had. Namelijk het saboteren van bedrijfsprocessen in nucleaire installaties. Specifiek gericht op Siemens computers die nodig waren om deze centrifuges aan te sturen. De eerste versie van het virus was nog vrij rudimentair, het was de derde en doorontwikkelde laatste versie die ervoor zou zorgen dat bedrijven als Symantec en Kaspersky zich voor het eerst écht serieus achter de oren zouden krabben. Initieel verspreid door besmette USB-sticks maakte Stuxnet gebruik van een nog nooit eerder vertoond totaal van 4 zero-day exploits. Vier gaten in een besturingssysteem als Windows of Linux die nog niet opgelost zijn of waarvoor nog geen afdoende beveiliging voor is. Voldeed de host, of besmette Windows computer, aan de eis dat het verbonden was met een Siemens systeem dan activeerde het een bestand wat zich in een PLC nestelde. Een PLC, of Programmable Logic Controller, is een soort tussenstation tussen de uranium centrifuge en de Windows computer. Deze PLC zorgt ervoor dat de taken in Windows vertaald worden naar een taal die de centrifuge begrijpt. Was de PLC geïnfecteerd dan zorgde het virus er ook nog eens voor dat de signalen, zoals draaisnelheid en temperatuur, gemaskeerd werden doorgegeven. Valse informatie dus.Tevens gebruikten de makers van het virus ook nog eens buit gemaakte digitale veiligheidscertificaten om de computer te doen geloven dat het ging om betrouwbare software. Wat Stuxnet extra speciaal bijzonder maakt is dat het niet alleen computers uitzocht die verbonden waren met zo'n PLC van Siemens, het zocht naar tussenstations die voldeden aan een aantal andere criteria. De centrifuges moesten op een frequentie draaien van 1,064Hz en in blokken van 164 zijn opgesteld. En een cruciaal stukje hardware moest met 2 nummers overeenkomen. En alleen de computers van de Uranium Verrijkingsfasciliteit in Natanz, Iran, voldeden aan die eis. En Natanz was weer een van de belangrijkste complexen waar Iran op leunde in de zoektocht naar nucleaire vrijheid. Dus toen de technici en computerdeskundigen van Symantec erachter kwamen dat er zich in de broncode van Stuxnet regels stonden die de centrifuges steeds harder en dan weer zachter deden draaien, en uiteindelijk onbruikbaar maakten, vermoedden ze dat de auteurs niet alleen erg slim waren, ze waren waarschijnlijk ook in dienst van 1 van de 2 enige organisaties die hiervoor de capaciteit en mensen had. De Israëlische Mossad of de Amerikaanse geheime dienst. Een doelgerichte aanval op 1 locatie. Geen bommen maar regels computertaal. Het kostte een team van 3 specialisten van Symantec een aantal maanden voordat ze de code konden ontcijferen. En nog steeds werd niet alles duidelijk. Wat wel blijkt is dat er in de maanden dat de Atoomagentschap via beveiligingscamera's de vervanging van de centrifuges ontdekte het atoomprogramma een terugval beleefde en leidde tot het ontslag van het Iraanse baas van het programma, Ali Akbar Salehi. Om maar niet te spreken over de aanslag op de atoomgeleerden Majid Shahriari en Fereydoon Abbasi. Maar nog steeds wordt wereldwijd gezocht naar de auteurs van dit vernuftig stukje geschiedenis. ...zon't mind ze zGerman...