De arrestatie bij winkelcentrum Hoog Catharijne in Utrecht, waarbij een agent hardhandig optrad en een trap en klap uitdeelde, was volgens de politie terecht. Maar niet alles wat daarna gebeurde, was dat ook. Dat stelt politiechef Yvonne Hondema van Midden-Nederland, die zich voor het eerst uitgebreid uitliet over het incident dat afgelopen week tot enorme online ophef leidde.
De beelden, die razendsnel rondgingen op sociale media, tonen hoe een agent een 23-jarige vrouw uit De Koog (Texel) aanhoudt onder het Bollendak bij Utrecht Centraal. Terwijl hij haar wegvoert, blijft een tweede vrouw filmen en achter hem aan lopen. Op dat moment deelt de agent haar een schop uit. Even later slaat hij ook de aangehouden vrouw met zijn wapenstok.
Volgens politiechef Hondema was de agent ter plaatse na een melding van onrust, waarbij zo’n twintig mensen overlast veroorzaakten. De agent zag dat twee vrouwen een andere vrouw onheus bejegenden, sprak hen aan en werd vervolgens uitgescholden en beledigd. De aanhouding die volgde, noemt Hondema terecht.
“Deze politieman moet handelen; hij kan niet wegkijken,” stelt ze. “Daarbij mag hij, als dat nodig is, geweld gebruiken.”
Maar ze erkent ook dat niet alles binnen de regels verliep. De trap naar de filmer en de klap met de wapenstok vonden plaats op een moment waarop de situatie volgens een interne beoordeling al onder controle was. Juist toen had de agent moeten de-escaleren. Dat deel van het geweld was niet conform de geweldsinstructie.
Hondema benadrukt dat politiewerk vraagt om snelle beslissingen in complexe situaties. “Als ik met mijn professionele politieblik naar de beelden kijk, zie ik dat een groot deel van het ingezette geweld goed politieoptreden is, ook al kan dat er heftig uitzien.” Tegelijkertijd zegt ze dat de politie wil leren van wat fout ging.
Een onafhankelijke commissie binnen de politie kwam tot dezelfde conclusie: de aanhouding was gerechtvaardigd, maar een deel van het geweld niet.
De gevolgen voor de betrokken agent zijn groot. Zijn persoonsgegevens werden online gedeeld en hij wordt ernstig bedreigd. De agent is inmiddels met zijn gezin ondergedoken. Hondema noemt de haatreacties en bedreigingen “volstrekt onacceptabel” en roept op tot terughoudendheid, zowel online als offline.
Tegelijkertijd zorgden de beelden ook voor discriminerende reacties richting de twee vrouwen, die beiden een hoofddoek dragen. Ook dat keurt de politiechef scherp af.
De twee vrouwen hebben aangifte gedaan tegen de agent wegens mishandeling, poging tot zware mishandeling en schending van de geweldsinstructie. Het Openbaar Ministerie beslist of er een strafrechtelijk onderzoek volgt.
Volgens Hondema staat de politie open voor kritiek en feedback, maar vraagt ze ook begrip voor de omstandigheden waaronder agenten soms moeten werken. “Juist daarom wordt geweldstoepassing achteraf zorgvuldig getoetst.”
Kort samengevat: De politie erkent dat de arrestatie in Utrecht terecht was, maar dat de trap en klap daarna waarschijnlijk niet. En precies dat spanningsveld — handelen versus beheersen — houdt Nederland nu bezig.
Lees het artikel op de mobiele website