Een privéjet die vrijwel loodrecht uit de lucht komt vallen en naast een weg in een enorme vuurbal verandert. De beelden van de crash in Florida zijn zo heftig dat je bijna niet kunt geloven wat je ziet. En voor een deel van het internet houdt het daar blijkbaar ook meteen op. Niet te geloven? Dan moet het dus wel nep zijn. AI, een raket, een geheime aanval. Alles mag op tafel, zolang het maar lekker spannend klinkt.
Bij de crash op zondag 1 november kwamen alle negen inzittenden van de Learjet 60 om het leven. Het toestel was onderweg van Austin naar de Bahama’s. De bemanning meldde voor het ongeluk ijsafzetting en turbulentie. Wat er vervolgens precies misging, wordt onderzocht. Maar de zelfbenoemde luchtvaartexperts op social media hadden hun onderzoek uiteraard alweer afgerond voordat de hulpdiensten klaar waren.
Ook onder onze berichten op social media verschijnen de bijzondere bijdragen. Bijvoorbeeld een screenshot van een tornado, met de suggestie dat beelden van een eerdere gebeurtenis opnieuw worden gebruikt. Het raakvlak met de crashbeelden? Een elektriciteitsmast en een witte auto. Nou, berg het onderzoeksmateriaal maar op. We zijn eruit, jongens.
In de screenshot staat een AI-antwoord van Google Lens dat de tornado aan Oklahoma koppelt. Een oorspronkelijke publicatie die aantoont dat de crashbeelden eerder ergens anders zijn gebruikt? Die zien we niet. Een aantoonbaar verband met de privéjet? Ook niet. Wel een grote mond over leugenaars. Blijkbaar zijn een mast, een witte auto en een screenshot tegenwoordig voldoende om een vliegtuigongeluk weg te verklaren.
De claim dat de crashvideo volledig met AI is gemaakt, is inmiddels onderzocht door PolitiFact. Die achterhaalde de oorspronkelijke bron: Aki Kuusisto uit West Palm Beach, die de opname van zijn dashcam op Facebook plaatste. Ook sprak de factchecker met een deskundige in digitale beeldverificatie, die de video authentiek noemt.
Als zogenaamd bewijs voor vervalsing gingen uitslagen van een AI-detector rond. Alleen zijn zulke hulpmiddelen geen magische waarheidsmachines. Toen PolitiFact de oorspronkelijke beelden zelf door dezelfde tool haalde, werden ze niet als AI aangemerkt. De claim dat de video volledig nep is, kreeg het oordeel ‘Pants on Fire’. Vrij vertaald: dikke onzin.
En dan wordt het nog een tandje vermoeiender. Er circuleert namelijk ook een opvallend scherpe afbeelding van het neerstortende toestel, waarop onder meer een vleugel lijkt te ontbreken. Volgens onderzoek van Lead Stories is die afbeelding met AI gemaakt of bewerkt. In de oorspronkelijke video zijn beide vleugels zichtbaar.
Foto geplaatst door @patriot_savvy op X.
Je kunt dus prima een echte crash hebben én een bewerkt plaatje dat daarna rondgaat. Alleen wordt dat laatste vervolgens weer voer voor mensen die het hele ongeluk willen wegwuiven. Lekker overzichtelijk allemaal.
Wie de beschikbare gegevens naast elkaar wil zien, kan terecht bij de digitale reconstructie van Bilawal Sidhu. Hij combineert vluchtgegevens, weerinformatie, radioverkeer en beelden vanaf de grond om de laatste momenten inzichtelijk te maken. Een reconstructie dus, waarvan ook gewoon wordt verteld hoe die is opgebouwd. De definitieve oorzaak van de crash staat daarmee nog niet vast.
Een reactie onder een video vatte het eigenlijk bijzonder treffend samen: we leven inmiddels in een omgekeerde wereld waarin feiten verdedigd moeten worden, terwijl verzinsels alleen een publiek nodig hebben.
En dat publiek staat blijkbaar al klaar zodra iemand een witte auto naast een elektriciteitsmast heeft gevonden.
Lees het artikel op de mobiele website