Wij kijken natuurlijk graag naar Lale Gül wanneer ze tijdens een vakantie in Griekenland even een fitcheck doet. Niets mis met wat luchtige vakantievulling op je tijdlijn. Toch is ze ook nog altijd schrijfster en opiniemaker, en bij Nieuws van de Dag kaartte ze onlangs een verhaal aan waar je een stuk minder vrolijk van wordt.
Het draait om een 18-jarige Syriër die op zijn veertiende naar Nederland kwam en in vier jaar tijd maar liefst 114 politieregistraties wist te verzamelen. Om dat getal even in perspectief te plaatsen: dat is gemiddeld meer dan twee registraties per maand sinds zijn aankomst.
Daar hoort wel een belangrijke nuance bij. Een politieregistratie is niet hetzelfde als een veroordeling en betekent dus niet dat hij 114 keer door een rechter schuldig is bevonden. Wel laat het zien dat iemand op bijzonder jonge leeftijd al héél vaak bij de politie in beeld is geweest. Volgens de berichtgeving ging het daarbij voornamelijk om diefstallen.
Momenteel zit hij bovendien niet vast omdat hij een snoepje bij de Kruidvat in zijn zak zou hebben gestoken.
De jongen staat samen met twee andere mannen terecht voor een gewelddadige woningoverval op twee sekswerkers in Amsterdam-Oost. Die overval vond op 30 mei plaats in een woning aan de Amstelvlietstraat.
Volgens het Openbaar Ministerie had een van de verdachten een afspraak gemaakt met een van de vrouwen. Eenmaal binnen zou hij de twee andere mannen hebben binnengelaten. Vervolgens zouden de vrouwen zijn geslagen, aan hun haren zijn getrokken en met een mes zijn bedreigd. Een van hen zou het mes zelfs tegen haar keel hebben gekregen.
De daders gingen er volgens justitie vandoor met onder meer geld, sieraden, een telefoon en een paspoort. Het OM spreekt van een geplande overval en zegt over behoorlijk wat bewijs te beschikken, waaronder bloedsporen en gestolen spullen.
De zaak moet nog inhoudelijk worden behandeld en de drie mannen zijn dus nog niet veroordeeld. Tijdens de pro-formazitting probeerde de verdediging de 18-jarige voorlopig vrij te krijgen.
Zijn advocaat wees daarbij op zijn persoonlijke banden met Nederland. Hij kan volgens haar bij zijn oom terecht en heeft een vriendin die momenteel zwanger is. Daarmee probeerde de verdediging te onderbouwen dat hij niet vluchtgevaarlijk is.
De rechtbank ging daar niet in mee. De verdenkingen zijn volgens de rechters te ernstig om zijn voorarrest te schorsen. De drie mannen blijven daarom in ieder geval tot de volgende zitting eind november vastzitten.
En dan komen we bij het grotere punt dat Lale Gül in Nieuws van de Dag aansnijdt. Hoe kan iemand in vier jaar tijd 114 politieregistraties verzamelen, vervolgens vast komen te zitten op verdenking van een extreem gewelddadige overval en nog altijd gewoon uitzicht houden op verblijf in Nederland?
Volgens Lale heeft iemand die structureel met de politie en justitie in aanraking komt op een gegeven moment zijn recht om hier te wonen verspeeld. Nederland biedt veiligheid en nieuwe kansen, maar daar mogen volgens haar ook voorwaarden tegenover staan. Wie die kansen keer op keer gebruikt om de wet te overtreden en andere mensen tot slachtoffer te maken, zou consequenties moeten ondervinden voor zijn verblijfsrecht.
Of zijn verblijfsvergunning juridisch kan worden ingetrokken, hangt onder meer af van zijn verblijfsstatus, een eventuele veroordeling en een individuele beoordeling van terugkeer naar Syrië. Er bestaat dus geen grote rode knop waarmee iemand na de zoveelste politieregistratie automatisch het land uit wordt gezet.
Maar dat is precies waarom deze zaak zoveel vragen oproept. Als 114 registraties en een verdenking van zwaar geweld nog geen moment opleveren waarop het systeem zegt: nu gaan we dit verblijfsrecht eens heel kritisch bekijken, wanneer gebeurt dat dan wel?
Alsof het verhaal nog niet ingewikkeld genoeg is, vertelde zijn advocaat tijdens de pro-formazitting dat zijn ouders en broertjes toestemming hebben gekregen om naar Nederland te komen. Volgens haar is daarvan een bevestiging binnen via VluchtelingenWerk.
Zodra het gezin in Nederland is, bestaat volgens de advocaat de intentie om woonruimte in Amsterdam te zoeken. Dat betekent niet dat er al ergens een woning voor hen klaarstaat of dat de gemeente automatisch de sleutels komt brengen. Maar in een stad waar starters en werkende gezinnen nauwelijks nog betaalbare woonruimte kunnen vinden, ligt ook dat onderdeel vanzelfsprekend gevoelig.
In plaats van te onderzoeken of iemand met zo’n politieverleden nog wel in Nederland thuishoort, lijkt het systeem er dus vooralsnog voor te zorgen dat ook zijn familie deze kant op kan komen.
Lale wijst daarbij niet alleen naar de woningmarkt, maar ook naar de druk op de jeugdzorg en de geestelijke gezondheidszorg. Haar vraag is dan ook vrij eenvoudig: “Moeten we automatisch de familie laten overkomen?”
Volgens Gül zou verlies van verblijfsrecht of het blokkeren van gezinshereniging ook een duidelijke prikkel kunnen zijn. Nederland vangt mensen op die bescherming nodig nodig hebben en geeft ze de kans hier een bestaan op te bouwen. Daar mag tegenover staan dat je je aan de wet houdt en geen complete politiemap bij elkaar spaart voordat je überhaupt twintig bent.
Daarmee zegt niemand dat familieleden verantwoordelijk zijn voor wat een ander mogelijk heeft gedaan. Wel kun je jezelf afvragen of gezinshereniging onder alle omstandigheden automatisch moet doorgaan, zeker wanneer degene via wie die hereniging mogelijk wordt zelf zo vaak met de politie in aanraking is geweest.
Het blijft uiteindelijk een politieke en juridische discussie. Maar dat deze situatie voor veel mensen niet meer uit te leggen is, valt heel goed te begrijpen. Want waar de gemiddelde Nederlander jaren op een woning wacht en zich netjes aan de regels probeert te houden, lijkt iemand met 114 politieregistraties vooral te ontdekken dat het systeem bijzonder veel geduld heeft.
Lees het artikel op de mobiele website