Wij vertrouwen stemcomputers niet
Belangrijke dingen aan software overlaten is iets waar je twee maal over moet nadenken. Probeer me niet te overtuigen van het tegendeel, ik heb in mijn carriere als software-architect de (operationele) Canadese firefighting-and-damage control software van Nederlands modernste marineschepen zien crashen alsof het gebrekkige prototypes waren. Ik heb de (operationele) Nederlandse brugbesturingssoftware van de allergrootste supertankers zien crashen alsof het op windows draait. (Sterker nog, het draait op Windows). Belangrijke democratische processen van een land overlaten aan software die wordt geproduceerd door een commercieel bedrijf dat er geld mee wil verdienen en uit concurrentie overwegingen weigert zijn software openbaar te maken, is dus in mijn ogen, uhhhm, minder slim. Gelukkig zijn er een hoop mensen die dat begrijpen. Onder hen echter nog verassend weinig politici. Misschien is dat uit onwetendheid, misschien is dat omdat democratie voor veel van die mensen toch maar in de weg zit.
“Anders dan bij stembiljetten kan er juist bij stemmachines geen twijfel over bestaan of de stemmen juist zijn geteld.” aldus minister Pechtold.
Update 31/10/06: Aangezien nu alle kranten volstaan met de 1200 stemcomputers in 35 gemeenten die minister Atzo Nicolaï gisteren afkeurde en nu het hele stemproces via de computer in twijfel wordt getrokken, willen wij even hier een grote ”WE TOLD YOU SO” laten horen.
Dit artikel verscheen eerder op 2 augustus 2006
In Nederland gebruikt men inmiddels, in navolging van onder andere de Verenigde Staten, vrijwel overal electronische stemmachines. De uitslag van zo’n stemronde wordt dan bepaald door software. Dit geeft enorme veiligheidsrisico’s, het is namelijk extreem eenvoudig om de uitslag te manipuleren door de software daarvoor geschikt te maken, vrijwel elke programmeur kan zo’n aanpassing maken. Als zo’n machine tijdens het stemmen dan ook nog eens een actieve (LAN/WAN) netwerkverbinding heeft zijn de risico’s extra groot. Behalve dat in dat geval hackers de machine zouden kunnen manipuleren, zou eventuele frauduleuze software na afloop kunnen worden overschreven door een andere versie. Bij twijfel aan een eerlijk verloop zou een directe software inspectie dan niets aan het licht brengen. Om over zelf-modificerende code nog maar niet te spreken, hoewel dat wat lastiger is.
De mensen achter wijvertrouwenstemcomputersniet voeren daarom dan ook heel terecht actie tegen de huidige stemprocedures. Het absolute minimum dat mag worden verlangd van stemprocedures, is dat ze vragen om een zogenaamde papertrail. Keiharde printjes. Computertuitdraaien, op papier, waarmee stemmen handmatig kunnen worden herteld. En zelfs dat is op dit moment niet het geval. Niemand kan precies weten hoe de machines tot hun uitslag zijn gekomen en niemand kan de uitlsag controleren.
Voor mij gaat dat papertrail echter niet ver genoeg: de software waarop de stemmachines draaien zou op zijn minst open-source moeten zijn en er zouden geen commerciele belangen mogen spelen. De hardware zou een standaard of-the-shelf produkt moeten zijn. Maar zelfs dit garandeert echter nog helemaal niets. Zelfs al zou de software (en de hardware) inzichtelijk zijn voor externe reviewers, dan nog zouden er zeer strikte procedure moeten zijn voor het distribueren en installeren van de software, het beheren en opereren van de stemmachine en alles wat er nodig is om er zeker van te zijn dat correcte versie van de software ook daadwerkelijk heeft gedraaid tijdens de stemronde. Daarnaast is een code-review niet zo makkelijk omdat de software is verspreidt door de hele machines en onder andere is ‘embedded’ in vele chips - er zouden zeer veel partijen bij betrokken moeten zijn. Behalve dat veel van deze zaken momenteel zijn niet gewaarborgd zijn, is er een dermate complexe en kostbare logistieke operatie voor nodig om alles veilig en controleerbaar te maken dat men zich kan afvragen of dat electronische stemmen wel de moeite waard is.
Het ontwerp van een machine en de bijbehorende software frauduleus aanpassen is vrij gemakkelijk onzichtbaar te doen. Tienduizenden mensen zover corrumperen dat ze stemmen verkeerd gaan tellen en hun mond dichthouden, dat is een heel ander verhaal, zeker met een papertrail. Daar is een onhaalbare samenzwering voor nodig. Daarom gaat er niets boven stemmen met een potloodje. Nu en in de toekomst. Punt.
Dat electronisch stemmen wordt misbruikt is inmiddels gebleken tijdens zowel de verkiezingen Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2000 als van 2004. Beide verkiezingen waren gefraudeerd door de electronische stemmachines te manipuleren. Het feit dat fabrikant Diebold een behoorlijke donateur van Bush was, was eigenlijk al een indicatie voor problemen. Veel Amerikaanse staten zijn inmiddels onderzoeken bezig naar de problemen en zwakheden in de machines en als u de onderstaande taferelen (filmpje) in Nederland niet wilt meemaken, als u uw stem serieus neemt, gaat u nu naar wijvertrouwenstemcomputersniet en doet u wat u moet doen!
Wij zouden Zapruder niet zijn als we niet aan de goede bedoelingen van onze politici zouden twijfelen. Wat we hier vertellen is geen rakettechnologie. Iedereen met meer dan een handvol hersencellen kan dit zien, ook onze politici. Wij vragen dan ook hardop af of een eerlijke stemprocedure wel in hun belang is. Waarom zouden we anders worden opgezadeld met een dergelijke naieve manier van stemmen?
Onderstaand een fragment van de getuigenis onder ede van een programmeur die in opdracht van een Amerikaans congreslid de software zodanig had aangepast, dat de stemming te beïnvloeden was. Kan iemand dit even mailen aan meneer Pechtold?







Stemcomputers? Ik stem tegen. En ik ga GVD bij de volgende verkiezingen om een stembiljet vragen en/of officieel protest indienen. Wie heeft ons stemvee ooit gevraagd of wij dergelijke apparatuur willen?