Tip voor terroristen: word hooligan!
Je kunt veel zeggen van onze regering, maar niet dat ze geen humor hebben. Kosten noch moeite worden gespaard om onze democratie van de gevaren van de terroristendreiging te vrijwaren en dat heeft tot uiterst spectaculair succes geleid: de veroordeling van de staatsgevaarlijke terrorist en Bin Laden-kroonprins, Samir Azzouz. Maar dat het veel moeite gekost heeft blijkt wel uit het feit dat er eerst een geheel nieuwe anti-terroristenwet uit de grond gestampt moest worden om staatsvijand nummer 1 Azzouz te veroordelen. Aangezien het rechtssysteem bij herhaling niet toegerust bleek te zijn de radicale bommenlegger-in-de-dop te veroordelen, moest de wet maar veranderd worden. Nu kan men de intentie -hoe discutabel ook- veroordelen en wordt het bijna zelfs linke soep om maar te denken aan wat je binnenkort aan vuurwerk gaat kopen; de gedachtenpolitie maakt zich al op! Opvallend in dit verhaal is dat er in Nederland geen echte terroristische aanslag heeft plaatsgevonden (als je de laffe moord op Van Gogh niet meetelt) en dat men een voorschot lijkt te nemen op de toekomst. Maar hoe zit het dan met die huidige concrete en reeële dreiging van mensen die in groepsverband vernieling en wanorde verspreiden met veel schade en af en toe een dode?
Volgens veel sociologen en psychologen is de hang naar complottheorieën makkelijk te verklaren en iets dat past bij onze steeds individueler wordende maatschappij. Robert D. Putnam stelt in zijn Bowling Alone: America’s Declining Social Capital, dat onder andere afnemende interesse in maatschappelijke organisaties en activiteiten en dalende deelname aan politieke partijen de ideale voedingsbodem zijn voor complotten. Mensen zouden hun regering steeds minder vertrouwen (mede door alle schandalen) en zich steeds minder op de groep richten en daardoor wantrouwend tegenover traditionele instituten en autoriteiten staan. Het zou een groep zijn die zich steeds meer machteloos voelt tegenover de autoriteiten doordat ze in een sociaal en maatschappelijk isolement terecht is gekomen en dit vervolgens wijt aan diezelfde verfoeide instituten. Voor deze mensen biedt de complotgedachte een bijna troostende uitkomst die een logische verklaring biedt die past in het morele kader van de complotaanhanger. Door de schuld van een gebeurtenis aan een kleine groep complotsmeders te hangen –waarvan de complotaanhanger geen deel uitmaakt en waartegen hij dan ook machteloos staat- ontslaat de complotaanhanger zich van zijn eigen maatschappelijke plicht om er iets aan te doen; hij neemt als het ware een slachtofferrol aan.
De Betrokkenheidspiramide nader verklaard
Een veelgehoorde opmerking die je hoort als je praat over complottheorieën is dat grote complotten onmogelijk in stand te houden zijn omdat er altijd wel iemand zijn mond open doet. Dat eerste is een enorme misvatting en het tweede is voor een deel juist: er zijn juist heel veel complotten om ons heen en soms klapt er inderdaad iemand uit de school. Maar het argument van de onhoudbaarheid van complotten keert telkens weer terug in discussies over 9/11, Irak, DU-munitie en allerlei moorden met politiek motief. Het is een argument dat bestaat bij de gratie van een aantal elementen die afzonderlijk erg zwak staan maar samen leiden tot een rotsvast geloof in een wereld waar geen enkel complot een lang leven beschoren is. Hoe onjuist die mechanismen zijn, hoe ze gecombineerd worden en waaruit ze bestaan, zullen we hier uiteenzetten.
“Zapruder_Inc Complotweek”? Man, het is hier toch iedere week fokking complotweek? Wat zeg ik, iedere DAG. Al die complotten worden uitgedacht door mensen die teveel tijd hebben en waarvan het aluminium hoedje te strak om de schedel zit. En als dat het niet is, dan zijn ze dol geworden van het rondjes rennen om de graancirkels of het te lang staren naar chemtrails. Complotaanhangers hebben moeite met de alledaagse realiteit en proberen deze te verklaren dan wel spannender te maken door allerlei geheimzinnige gebeurtenissen te linken aan zaken die gewoon normaal te verklaren zijn. Ze maken onze wereld complexer dan ze eigenlijk is en noemen iedereen die het niet eens is met hun verdwaasde denkbeelden dom en kortzichtig. De wereld is beter af zonder complotaanhangers en heeft behoefte aan mensen die met beide benen op de grond blijven…
